محمدرضا شفاه درباره روند تولید سریال «سرو، سپید، سرخ»، مجموعه تلویزیونی که در دل جنگ رمضان درباره حملات جنایتکارانه آمریکایی-صهیونی ساخته و مننتشر شد، در گفتوگو با خبرنگار شهرآرانیوز اظهار کرد: این سریال حاصل دغدغه جمعی از سینماگران ایران است که در روزهای ابتدایی جنگ درگیر آن شدند؛ دغدغهای که برخاسته از حس میهندوستی جمعی از هنرمندان بود. ما در روزهای ابتدایی جنگ به این فکر بودیم که در شرایط فعلی چطور میتوانیم رسالت خود را انجام دهیم و در سنگر رسانه ایستادگی کنیم. دغدغهمان زمانی تشدید شد که میدیدیم رزمندگان در میدان و مردم در خیابان سنگ تمام گذاشتهاند و ما هم میخواستیم در این روزها، حضور مؤثری داشته باشیم.
این تهیهکننده سینما در ادامه با اشاره به چگونگی شکلگیری ایده این مجموعه اپیزودیک بیان کرد: این دغدغه را با دوستان و همکاران مطرح کردیم و نهایتا با همراهی و حمایت سازمان سینمایی اوج، ایدهای مطرح شد که با توجه به آغاز جنگ رمضان و همزمان اعلام عزای عمومی ۴۰روزه در پی شهادت رهبر فرزانه انقلاب، محصولات نمایشی تلویزیون آنچنان که باید، پیشبینی نشدهاند. به همین واسطه تصمیم گرفتیم یک اثر مناسبی را در این ایام در دست تولید قرار دهیم و به سرعت به خروجی برسانیم.
وی افزود: در نظر داشتیم که این مجموعه را در نوروز روانه آنتن کنیم و تقریباً حدود ۲۵ روز فرصت داشتیم. فوراً فرآیند بررسی و تحقیق و انتخاب سوژهها را آغاز کردیم. روز سوم جنگ بود که توانستیم گروهی از نویسندگان و کارگردانان مطرح، خوشفکر و دغدهمند را دور هم جمع کنیم. پس از جلسات همفکری و ایدهپردازی، هر یک از کارگردانان موظف شدند روی ایدههای اولیه کار کنند. درمجموع ما یک فرآیند ۷ روزه برای متنهایی که ابتدا وارد چرخه تولید شدند و یک فرآیند ۱۵ روزه برای متنهایی که متعاقباً به میان آمدند پشت سر گذاشتیم تا به مجموعهای از متنها رسیدیم.
شفاه در ادامه با تأکید اهمیت سرعت پیشبرد کار گفت: هر کدام از متنها که تأیید میشد، سریعاً به مرحله پیشتولید میرسید. بیشتر اپیزودهای این مجموعه در ۵ الی ۷ جلسه تولید شدند که به طور دقیق، قسمتهای ابتدایی که با فوریت بالاتری همراه بودند، در ۵ جلسه و بقیه قسمتها در ۷ جلسه به تولید میرسیدند. این سرعت تولید و عملکرد، یکی از نقاط قوت درخشان این مجموعه به شمار میشود؛ چراکه این فرآیند تولید نه تنها در ایران، بلکه در جهان نظیر ندارد.
تهیهکننده سینما و تلویزیون در ادامه بیان کرد: اینکه گروهی از هنرمندان دغدغهمند در دل یک بحران بزرگ منطقهای پای کار بیایند و محصولی قابل توجه را در مدت یک ماه و نیم، زیر بمباران و حملات خصمانه دشمن آمریکایی-صهیونی به تولید برسانند، اتفاقی بینظیر در ایران و جهان است. در مدت ساخت این سریال، گاها پیش میآمد که در یک روز، ۵ گروه مختلف در شهرهای مختلف به طور همزمان تصویربرداری میکردند و پروژه را پیش میبردند.
وی مجموع تیم مشارکتکننده در تولید این اثر تلویزیونی را ۷۰۰ نفر شمرد و افزود: تمام افراد حاضر در گروه حتی در روزهایی که سایه جنگ و بمباران بر سر شهر افتاده بود، در تیم فعال بودند و از موضع حرفهای خود کنار نمیکشیدند. تمام این هنرمندان با جان و دل پای کار ماندند تا خدشهای به پروسه تولید وارد نشود. با وجود اینکه ما برای این کار دستمزد چندانی را درنظر نگرفته بودیم، اما تمام اعضای تیم به صورت کاملا داوطلبانه، هنر خود را به نمایش گذاشتند و سنگر رسانه را حفظ کردند.
تهیهکننده سریال «سرو، سپید، سرخ» مهمترین انگیزه حضور و گرد هم آمدن هنرمندان سینما و تلویزیون برای ساخت این اثر را «غرور و غیرت ملی» خواند و تشریح کرد: انگیزه تمام عوامل غیرتی بود که اجازه نمیداد یک گوشه بنشینند و در پی یافتن بستری بودند تا بتوانند در مقاومت این روزهای جنگ شریک باشند. پس از طرح ایده این پروژه، این موقعیت را بستر مناسبی دانستند تا به واسطه آن بتوانند پیش وجدان خود سربلند باشند و با خود بگویند «حالا که مردم در خیابان و رزمندگان در میدان در حال مقاومت و دفاع از میهن هستند، من هم توانستم دوشادوش آنها قدم بردارم و کاری را انجام دهم که رضایت بخش است».
شفاه با ذکر این نکته که تمام پروسه فیلمبرداری این مجموعه در شرایط جنگ و بمباران بوده است، بیان کرد: خوشبختانه در این مدت خسارتی ناشی از حملات دشمن به تیم وارد نشد، با اینکه ما هنگام تصویربرداری برخی از اپیزودها در نزدیکی محل اصابت پرتابه بودیم، اما با هوشیاری تیم، آسیبی به کار وارد نشد.
وی درباره اهمیت تولید آثار هنری در وضعیت بحران اظهار کرد: مخاطبانی که به طور دائمی تحت اخبار جنگ هستند، به لحاظ روحی نیاز به دریچههایی در رسانه دارند تا به آرامش برسند و این رسالت ماست که این شرایط روحی را برای مخاطبان فراهم کنیم. گاهی این آرامش از طریق فیلم و سریالهای خانوادگی منتقل میشود و گاهی هم از طریق نمایش موقعیتهای حقیقی که مخاطبان با آن دست در گریبان هستند. مجموعه «سرو، سپید، سرخ» این موقعیت را برای تماشاگرانش فراهم کرد تا جنگی که در آن به سر میبرند را از قاب تلویزیون ببینند، بدانند در این شرایط چطور میتوانند آرامش خود را حفظ کنند، چطور علیرغم مصائب جنگ، مایه آرامش یکدیگر باشند و بهتر زندگی کنند. از این جهت است که تولید چنین آثاری در دل بحران لازم و پراهمیت میشود.
شفاه در ادامه با ابراز امیدواری از اینکه «سرو، سپید، سرخ» مسیر تازهای را به صنعت سریالسازی جهان معرفی کند، افزود: ما این ایده را برای جنگ ۱۲ روزه نیز داشتیم، اما پیش از اجرایی شدن آن، خوشبختانه جنگ به پایان رسید. ما با ساخت این مجموعه علاوه بر اهداف اصلی که داشتیم و با توجه به بازخوردهای مثبت مخاطبان، به آنها دست پیدا کردیم، میخواستیم به سایر هنرمندان نشان دهیم که میتوان با آثار کمهزینه هم در موقعیتهای مناسب، تأثیرگذار بود.
این تهیهکننده در پاسخ به برخی انتقادها درباره اینکه آثار عجولانه عموماً کیفیت هنری لازم را ندارند، تشریح کرد: ما میدانیم که میتوانستیم کارهای بسیار باکیفیتتری را پس از جنگ و در زمان طولانیتری تولید کنیم، اما ارزش افزوده مجموعه «سرو، سپید، سرخ» دقیقا همین است که مردم همین امروزشان را در تلویزیون و در قالب داستان میبینند. این ارزش افزودهای است که ما پیش بینی کرده بودیم و حالا از بازخوردهای مردمی به تحقق آن پی میبریم.
وی در همین راستا افزود: برای مردم هیجانانگیز است که میبینند یک گروه فیلمسازی در دل جنگ در حال تولید اثر است و ارزش این اتفاق را درک میکند به همین دلیل دست به مقایسه نمیزند و این اثر را با محتوایی که در شرایط عادی تولید شده، در یک کفه قرار نمیدهند. ما در هر قسمت، با یک زیرمتن به مخاطب یادآوری میکنیم که این مجموعه را در زمان جنگ ساختهایم تا مخاطب بداند اثر پیش رویش با او همپا و همنفس است.